ŞARBON HASTALIĞI

ŞARBON HASTALIĞI NEDİR?

   Şarbon Bacillus anthracis isimli bakterinin sebep olduğu bir hastalıktır. Antraks ismiyle bilinen şarbon özellikle sığır, koyun, keçi ve deve gibi otçul memeli hayvanların bir hastalığı olmakla beraber insanlarda, diğer memelilerde ve bazı kuşlarda da görülebilmektedir.

ŞARBON HASTALIĞI KİMLERDE GÖRÜLÜR?

    Hastalığa herkes yakalanabilir. Ancak hayvancılıkla uğraşanlar, kasaplar, deri yün endüstrisinde çalışanlar, veteriner sağlık teknisyenleri ile veteriner hekimlerin hastalığa yakalanma ihtimali daha yüksektir.

ŞARBON HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?

    İnsanlara genellikle hasta hayvanlar ve onların ürünlerine dokunarak, soluyarak ve sindirerek dolaylı ve doğrudan temas yoluyla bulaşabilir.  Vücuda girdiğinde kısa süre sonra aktive olarak çoğalarak ağır hastalığa neden olur.

ŞARBON HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

   Şarbon hastalığı, etkenin vücuda girmesinden itibaren yaklaşık 2-7 gün sonra ortaya çıkar. Belirtiler hastalığın klinik şekline göre değişir. Şarbon hastalığının 3 türü vardır: Deri Şarbonu, sindirim sistemi şarbonu ve akciğer şarbonu.

1. Deri Şarbonu: En sık görülen hastalık tipidir. Genellikle öldürücü değildir. Tedaviye iyi cevap verir. Derideki kesik veya yaralardan bakterinin girmesi ile oluşur. Bir- yedi gün içinde kaşıntılı küçük bir lezyon gelişir, birkaç gün içinde etrafı şiş, siyah renkli bir yaraya dönüşür.Görünümü tipiktir. Bazı hastalarda buna ek olarak baş ağrısı, kas ağrısı, ateş ve kusma olabilir. Yaradan sızan sıvının bir başkasının yaralı cildine bulaşması ile nadir de olsa diğer insanlara bulaşabilir.

2. Sindirim Sistemi Şarbonu: Bakteri taşıyan et, süt gibi ürünlerin iyi pişirilmeden veya çiğ tüketilmesi ile gelişir. Hastalık barsaklarda veya ağız-boğazda gelişebilir. Barsak şarbonunda gıdanın tüketilmesinden iki - beş gün içinde besin zehirlenmesi gibi başlar, şiddetli karın ağrısı, bulantı, kanlı kusma, şiddetli ve bazen kanlı ishal gelişir. Ağız-boğaz şarbonunda üzeri gri-beyaz bir tabaka ile kaplı yara oluşur. Ciddi bir hastalıktır.

3. Akciğer Şarbonu: En tehlikeli hastalık tipidir. Çok sayıda şarbon sporunun havaya geçmesi ve solunması ile bulaşır. İki - beş gün içinde grip gibi başlar ancak hızla ateş, öksürük, ciddi nefes darlığı ve koma gelişir.

TEDAVİSİ NASIL OLUR?

    Şarbon hastalığı için erken tanı oldukça önem taşır. Erken teşhis tedavisinde en çok kullanılan yöntem antibiyotikler ve kristal penisilindir.

Tüm şarbon hastalarının hastanede yatarak tedavisi gereklidir. Ağır formları (akciğer, barsak, vb) dışında hastalık genellikle uygun antibiyotik tedavisine iyi cevap verir. Antibiyotik seçimi ve tedavisi mutlaka doktor kontrolünde yapılmalıdır

KORUNMAK İÇİN NE YAPILMALI?

  • Şarbonlu olduğundan şüphelenilen veya şarbondan ölen hayvanlar asla kesilmemeli ve yüzülmemelidir.
  • Şarbondan ölen hayvanlar mümkünse yakılarak imha edilmeli veya 2 metre derinliğinde çukurlar açılarak üzerine sönmemiş kireç dökülüp gömülmelidir.
  • Hasta hayvanların bulundukları yerler ve taşındıkları nakil vasıtaları temizlenmeli ve dezenfekte edilmelidir.
  • Hasta hayvanların temas ettiği yem maddeleri, altlıklar ve gübre gibi bulaşık materyaller yakılarak imha edilmelidir.
  • Hastalık şüphesiyle yetkili birimler tarafından konulan müşahade ve karantina süresi sona ermeden hayvanlar kesilmemeli ve etleri tüketilmemelidir.
  • Riskli bölgelerde, hayvanlar şarbona karşı aşılattırılmalıdır.

Bireysel önlem için neler yapılabilir?

1. Veteriner hekim denetimi olmayan yerlerden kontrol dışı kaçak kesim yapılmış hayvan etlerinin ve sakatatlarının satın alınmaması ve tüketilmemesi,

2. Et ihtiyacının, veteriner hekim tarafından gıda denetim sertifikası olan ve kontrollü besicilik yapan kurumlardan, marketlerden karşılanması,

3. Güvenilir yerlerden alınmış etlerin iyi pişirilmesi, parça etlerin ( biftek, pirzola gibi) iyi pişmiş şekilde tüketilmesi, uygun etlerin düdüklü tencerede basınçlı ortamda pişirilmesi,

4. Elinde yarası olanların çıplak elle etle ve yün, deri, kemik gibi hayvansal ürünlerle temas etmemesi, gerekirse lateks eldiven kullanması önerilir.

5. İnsandan insana bulaş, grip nezle vb. diğer hastalıklar gibi değildir. Nadiren deri şarbonunda olabilir. Bu bulaşma, derideki şarbon yarasından kaynaklanan sızıntı ve akıntılarda bulunan bakterilerin, diğer bir kişinin derisindeki açık lezyonlardan vücuda girmesi ile olur.

6. Şarbonun, hasta hayvanlardan süt eldesi sorunlu olduğu için süt ve süt ürünleri ile bulaşma riski düşüktür. Ancak çeşitli etkenlerle sporların açık sütlere bulaşma ihtimali göz ardı edilmemelidir. İyi kaynatılmış, pastörizasyon ve UHT ile işlenmiş sütler güvenle tüketilebilir.

GÖKYÜZÜ BAHÇESİ ANAOKULLARINDA ET ALIMI VE HAZIRLAMA KOŞULLARI:

      Okullarımızda kuruluşumuzdan itibaren ithal et kullanılmamakta ve gerekli kontrollerden geçerek sağlığa uygunluğu tescillenmiş etler tercih edilmektedir. Etler hiçbir şekilde çiğ sebze ve meyvelerle temas ettirilmemektedir. Aşçılarımız mutlaka eldiven, maske ve önlük takarak yiyecekleri hazırlamaktadır. Etlerin hazırlanması işlemi bitirildikten sonra kullanılan araç-gereçler ve ortam sterilize edilmektedir. Etlerimiz düdüklü tencerede pişirilmekte, köfte ve ızgaralar içleri de pişirilerek hazır hale getirilmektedir. Tüm bu uygulamalarımız açıldığımız günden itibaren rutin bir şekilde yerine getirilmekte ve sürekli olarak çeşitli denetimlerden geçmektedir. Gıda güvenliğimizi tehdit eden tüm unsurlar için gerekli önlemlerimiz ilk günden itibaren alınmaktadır, kontrol edilmekte olup,mutfak ve yemek salonumuzu velilerimiz de görebilmektedir.